नवरात्रीचा पाचवा दिवस: माँ स्कंदमाता पूजा, मंत्र, महत्त्व आणि पिवळ्या रंगाचे महत्त्व
Oct 15, 2026 · 1 min read · 59 views
प्रस्तावना
नवरात्री हा हिंदू धर्मातील एक पवित्र आणि आनंदाचा सण आहे. या नऊ दिवसांमध्ये देवी दुर्गेच्या नऊ स्वरूपांची पूजा केली जाते. प्रत्येक स्वरूप भक्तांना भक्ती, शक्ती, धैर्य आणि सदाचाराचा संदेश देते.
नवरात्रीच्या पाचव्या दिवशी माँ स्कंदमातेची पूजा केली जाते. स्कंदमाता या नवदुर्गेचे पाचवे स्वरूप आहेत. त्या भगवान कार्तिकेय अर्थात स्कंद यांच्या माता आहेत. देवीचे हे स्वरूप मातृत्व, प्रेम, करुणा आणि ममतेचे प्रतीक मानले जाते.
माँ स्कंदमाता कोण आहेत?
माँ स्कंदमाता या भगवान स्कंद म्हणजेच कार्तिकेय यांच्या माता आहेत. धार्मिक मान्यतेनुसार भगवान कार्तिकेय हे देवांचे सेनापती आहेत.
माँ स्कंदमातांना साधारणपणे चार हात असलेले दर्शवले जाते. त्यांच्या एका हातात कमळ, दुसऱ्या हातात बालरूपातील भगवान स्कंद असतात, तर इतर हात भक्तांना आशीर्वाद देणारे आणि कमळ धारण करणारे दाखवले जातात. त्यांचे वाहन सिंह आहे आणि त्यांना कमळावर विराजमान असलेलेही चित्रित केले जाते.
देवीचे हे स्वरूप भक्तांना प्रेम, माया, दया आणि निःस्वार्थ सेवेची शिकवण देते.
नवरात्रीच्या पाचव्या दिवसाचे महत्त्व
नवरात्रीचा पाचवा दिवस मातृप्रेम, करुणा आणि भक्तीचे महत्त्व सांगतो. माँ स्कंदमातेची पूजा केल्याने कुटुंबात सुख-शांती नांदावी आणि जीवनात सकारात्मकता वाढावी, अशी भक्तांची श्रद्धा आहे.
देवी आपल्या भक्तांवर मातेप्रमाणे प्रेम करते, अशी धार्मिक मान्यता आहे. त्यामुळे या दिवशी अनेक भक्त कुटुंबाच्या कल्याणासाठी आणि मुलांच्या सुखी जीवनासाठी प्रार्थना करतात.
नवरात्रीच्या पाचव्या दिवसाचा रंग
नवरात्रीच्या पाचव्या दिवसाचा रंग वर्षानुसार आणि प्रचलित परंपरेनुसार बदलू शकतो. काही रंगपरंपरांमध्ये या दिवशी पिवळा रंग वापरला जातो.
पिवळा रंग आनंद, उत्साह, ज्ञान आणि सकारात्मकतेचे प्रतीक मानला जातो. या दिवशी भक्त पिवळ्या रंगाचे कपडे परिधान करून देवीची पूजा करू शकतात.
टीप: नवरात्रीचे दिवसनिहाय रंग प्रत्येक वर्षी सारखे असतीलच असे नाही.
माँ स्कंदमातेची पूजा कशी करावी?
1. सकाळी लवकर उठून स्नान करावे.
2. देवघर स्वच्छ करून देवीसमोर दिवा लावावा.
3. माँ स्कंदमातेला फुले अर्पण करावीत.
4. देवीच्या मंत्राचा श्रद्धेने जप करावा.
5. देवीची आरती करून कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीसाठी प्रार्थना करावी.
6. शक्य असल्यास गरजू व्यक्तींना अन्न किंवा इतर मदत करावी.
पूजा करताना मनात श्रद्धा, प्रेम आणि सकारात्मक भावना ठेवाव्यात.
माँ स्कंदमातेचा मंत्र
ॐ देवी स्कन्दमातायै नमः।
या मंत्राचा भक्तिभावाने जप करून माँ स्कंदमातेचे स्मरण केले जाते.
माँ स्कंदमातेची प्रार्थना
हे माँ स्कंदमाता, आमच्या कुटुंबावर तुझी कृपादृष्टी सदैव राहू दे. आमच्या जीवनात सुख, शांती आणि समृद्धी नांदू दे. आमच्या मुलांना उत्तम आरोग्य, ज्ञान आणि सद्बुद्धी दे. आमच्या मनात प्रेम, दया आणि भक्तीची भावना निर्माण कर.
जय माता दी! जय माँ स्कंदमाता! 🙏🌺
माँ स्कंदमातेकडून मिळणारी शिकवण
माँ स्कंदमातेचे स्वरूप आपल्याला प्रेम, त्याग, करुणा आणि निःस्वार्थ सेवेचे महत्त्व शिकवते. कुटुंबातील प्रत्येक व्यक्तीशी प्रेमाने वागणे, गरजूंना मदत करणे आणि इतरांच्या आनंदात आनंद मानणे हीच देवीच्या उपासनेतून मिळणारी महत्त्वाची शिकवण आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
1. नवरात्रीच्या पाचव्या दिवशी कोणत्या देवीची पूजा केली जाते?
नवरात्रीच्या पाचव्या दिवशी माँ स्कंदमातेची पूजा केली जाते.
2. माँ स्कंदमातेचा मंत्र कोणता आहे?
ॐ देवी स्कन्दमातायै नमः।
3. माँ स्कंदमाता कोणाच्या माता आहेत?
त्या भगवान कार्तिकेय म्हणजेच स्कंद यांच्या माता आहेत.
4. माँ स्कंदमाता कशाचे प्रतीक आहेत?
त्या मातृत्व, प्रेम, करुणा आणि ममतेचे प्रतीक मानल्या जातात.
5. नवरात्रीच्या पाचव्या दिवसाचा रंग कोणता आहे?
नवरात्रीचा रंग वर्षानुसार बदलू शकतो. काही परंपरांमध्ये पिवळा रंग मानला जातो.
निष्कर्ष
नवरात्रीचा पाचवा दिवस माँ स्कंदमातेच्या मातृत्वाची, करुणेची आणि प्रेमाची आठवण करून देतो. देवीची पूजा करून आपण आपल्या जीवनात प्रेम, दया, भक्ती आणि सकारात्मकता जपण्याचा संकल्प करू शकतो.
माँ स्कंदमाता सर्वांच्या जीवनात आनंद, आरोग्य आणि सुख-समृद्धी आणोत.
जय माता दी! 🙏🌺
